Πώς διαχειρίζομαι τις συνεχείς ερωτήσεις του παιδιού μου;

Θέλω το παιδί μου να είναι φιλοπερίεργο και να αναζητά συνεχώς νέες πληροφορίες. Σαν δασκάλα μάλιστα είναι ένα από τα πράγματα που επιθυμώ περισσότερο. Πώς διαχειρίζομαι τις συνεχείς ερωτήσεις του παιδιού μου;
Έχει συχνά, όπως και τα άλλα νήπια, μία τάση να ξεκινάει με μία επέλαση από “γιατί” όταν προσπαθώ να εστιάσω στην οδήγηση ή την ώρα που προσπαθώ να μαγειρέψω και ενώ η μικρότερη αδερφή του κλαίει και ζητάει να την πάρω αγκαλιά. Δεν νομίζω ότι όλα αυτά αποτελούν σύμπτωση. Το να εκφράζουν τα παιδιά συνεχώς την απορία “Γιατί” είναι κάτι που το κάνουν όταν είναι όντως περίεργα, είναι όμως κι ένας απλός τρόπος με τον οποίο μπορούν να ξεκινήσουν μια συζήτηση.
Επομένως πώς μπορούμε να προστατέψουμε και να ενθαρρύνουμε την περιέργεια των παιδιών χωρίς να χάσουμε την υπομονή μας από το συνεχές μπαράζ ερωτήσεων;
Ακολουθούν 6 φράσεις, σύμφωνα με τη μοντεσσοριανή αγωγή, για να χρησιμοποιείτε όταν το παιδί σας ρωτάει συνεχώς “Γιατί”:

1. Ας επανέλθουμε στις ερωτήσεις του όταν τρώμε βραδινό μαζί.

Το παιδί μου γνωρίζει καλά πως όταν μαγειρεύω δεν είναι μια καθόλου καλή στιγμή για ερωτήσεις. Αυτό σημαίνει ότι δεν το κάνει ποτέ; Όχι φυσικά. Αλλά έχω εξηγήσει ότι αυτή είναι μια στιγμή που είμαι απασχολημένη και το να προσπαθώ να απαντήσω παράλληλα πολλές ερωτήσεις μου προκαλεί μεγαλύτερη πίεση.
Όταν ξεκινά να ρωτάει “Γιατί” του υπενθυμίζω τα όρια και του παρουσιάζω άλλους τρόπους με τους οποίους μπορεί να συμμετέχει όπως το να βοηθήσει κόβοντας κάποια λαχανικά.
Σκέψου τα όρια που θέλεις να θέσεις και εξήγησέ τα στο παιδί σου σε μια ουδέτερη στιγμή. Είναι πιθανόν να χρειαστεί να επαναλάβεις τον κανόνα πολλές πολλές φορές αλλά στο τέλος το παιδί σου θα το μάθει.

2.“Γιατί;”

Μία από τις πιο αποτελεσματικές απαντήσεις στο «Γιατί;» είναι στην πραγματικότητα το ίδιο το «Γιατί».
Ακολουθεί ένα παράδειγμα:
Παιδί: Γιατί τα πουλιά τρώνε σπόρους;
Γονέας: Γιατί τα πουλιά τρώνε σπόρους;
Παιδί: Πιθανόν επειδή είναι νόστιμοι.
Μερικές φορές ένα παιδί ρωτάει “Γιατί;” απλώς επειδή θέλει να μιλήσει για κάτι, να συζητήσει τη δική του θεωρία. Δεν επιζητά πάντα μία ευθεία απάντηση. Απαντώντας με ερώτηση δίνεις στο παιδί σου την ευκαιρία να δοκιμάσει να δώσει μια εξήγηση και το βοηθάς να αναπτύξει την κριτική του ικανότητα.
Ένα παράδειγμα ακόμη για να καταλάβεις πως όταν οι απαντήσεις που το ίδιο το παιδί δίνει, απέχουν πολύ από την πραγματικότητα μπορείς να παρέμβεις και να δώσεις την δική σου εξήγηση.
Παιδί: Γιατί οι καμηλοπαρδάλεις είναι τόσο ψηλές;
Γονέας: Γιατί οι καμηλοπαρδάλεις είναι τόσο ψηλές;
Παιδί: Πιθανόν με αυτό τον τρόπο μπορούν να κερδίσουν στο μπάσκετ.
Γονέας: Θα στοιχημάτιζα ότι τους βοηθάει να φτάσουν τα φύλλα που είναι ψηλά στα δέντρα. Άλλωστε οι καμηλοπαρδάλεις λατρεύουν να τρώνε φύλλα.

3. «Είναι μια ενδιαφέρουσα ερώτηση, θα την σημειώσω έτσι ώστε να μπορέσουμε να συζητήσουμε γι’ αυτό αργότερα»

Εάν μπορείς να πεις ότι το παιδί σου είναι αρκετά περίεργο σχετικά με κάτι αλλά δεν έχεις τις απαντήσεις ή δεν έχεις τον χρόνο να εξηγήσεις εκείνη τη στιγμή, κατάγραψε τις ερωτήσεις. Ακόμη και τα μικρά παιδιά που δεν μπορούν να διαβάσουν ή να γράψουν ακόμη καταλαβαίνουν πως όταν κάτι το σημειώνεις σημαίνει πως είναι σημαντικό για σένα. Απλά σιγουρέψου ότι θα δώσεις όντως απαντήσεις στις ερωτήσεις κάποια στιγμή.

4. «Δεν ξέρω»

Μην αισθάνεσαι σαν να πρέπει να έχεις απαντήσεις για όλες τις ερωτήσεις. Το “Δεν ξέρω” είναι μία εντελώς αποδεκτή απάντηση. Δείξε στο παιδί σου πώς να ψάχνει σ’ ένα βιβλίο ή να ρωτάει κάποιον ειδικό ή ακόμη να ψάχνει στο διαδίκτυο για απαντήσεις. Δειξ’ του πώς να βρίσκει ένα βιβλίο με συγκεκριμένη θεματική στη βιβλιοθήκη. Δεν είναι κάτι που χρειάζεται να το κάνεις κάθε φορά, αλλά ψάχνοντας μαζί θα μπορούσε να αποτελέσει έναν υπέροχο τρόπο για να του μεταλαμπαδεύσεις την αγάπη για την μάθηση.

5.“Ουάου! Αυτό είναι ένα όντως πανέμορφο ποδήλατο. Θυμήσου πόσο ωραία περάσαμε το προηγούμενο Σαββατοκύριακο κάνοντας ποδήλατο”

Τα μικρά παιδιά ακόμη αναπτύσσουν τις δεξιότητες τους στον διάλογο, και το να είναι φιλοπερίεργα τα μαθαίνει να εξελιχτούν. Όταν το παιδί σου ρωτάει “ Γιατί το ποδήλατό μου είναι κόκκινο;” ίσως απλώς σε καλεί να ξεκινήσεις μια συζήτηση μαζί του σχετικά με το ποδήλατό του.
Εάν το παιδί σου ρωτάει για κάτι το οποίο δεν φαίνεται και τόσο να το απασχολεί, προσπάθησε να καταλάβεις ότι είναι μια προσπάθεια του ώστε να ξεκινήσετε συζήτηση. Απάντησε μιλώντας γενικά για το ποδήλατό του, ίσως υπενθυμίζοντάς του πόσο όμορφα περάσατε κάνοντας μια βόλτα με τα ποδήλατα το προηγούμενο Σαββατοκύριακο ή πόσο όμορφα ήταν όταν πήγατε μαζί για να διαλέξει το δικό του ποδήλατο στα γενέθλιά του.

6. “Καταλαβαίνω ότι θέλεις την προσοχή μου ακριβώς αυτή τη στιγμή. Εγώ όμως εργάζομαι και κατανοώ ότι σου είναι δύσκολο”

Αυτή η σύντομη αναγνώριση μπορεί να βοηθήσει το μικρό σας να επαναρυθμιστεί αφού η διάθεσή του επιδεινώνεται ραγδαία. Ακόμη και αν αυτό δεν το ικανοποιήσει, τουλάχιστον θα ξέρει ότι εσύ καταλαβαίνεις πως αισθάνεται.
Δοκίμασε να πεις κάτι όπως “Καταλαβαίνω ότι θέλεις την προσοχή μου ακριβώς αυτή τη στιγμή. Εγώ όμως εργάζομαι και κατανοώ ότι σου είναι δύσκολο. Ας κάνουμε μια αγκαλιά προς το παρόν και μπορούμε να συζητήσουμε περισσότερο για τις ερωτήσεις σου σύντομα όταν θα έχω τελειώσει.”
Ναι, το παραδέχομαι ότι μερικές φορές τον βρίσκω δύσκολο όλο αυτό τον καταιγισμό με τα “Γιατί” αλλά την ίδια στιγμή ελπίζω να μην σταματήσουν ποτέ. Θέλω το παιδί μου να κρατήσει την φιλοπεριέργειά του σχετικά με τον κόσμο. Θέλω να ρωτάει “Γιατί” αντί να αποδέχεται τα πράγματα έτσι όπως είναι. Γνωρίζω ότι θα πρέπει να είμαι προσεκτική ώστε να μην καταπνίξω αυτή του τη συνήθεια όταν εγώ αισθάνομαι εξουθενωμένη.
Αν αισθάνεσαι με τον ίδιο τρόπο, σταμάτα και σκέψου τον λόγο που το παιδί σου ρωτάει “Γιατί” εκείνη τη στιγμή. Αναγνωρίζοντας αν είναι περιέργεια, αναζήτηση προσοχής ή απλώς μια προσπάθεια να σε ταράξει, θα σε βοηθήσει να αποφασίσεις πώς να απαντάς.