Οδηγίες χρήσεως για ΒΙΔΡΕΣ – γιατί για τα παιδιά (μας) τα ξέρουμε ήδη όλα

Γράφει η Όλια Παναγιωτοπούλου- momfatale.gr 

Έστω ότι μια φορά στη ζωή μου, όταν ήμουν μικρή, πήγα στο ζωολογικό κήπο και είδα βίδρες από κοντά. Διαπίστωσα ότι είναι υδρόβιο είδος, μου είπαν ότι είναι και θηλαστικό, παρατήρησα και λίγο τη συμπεριφορά τους και τέλος.

Έστω ότι, για κάποιο περίεργο λόγο, αποφάσιζα να πάρω μια βίδρα τώρα.  Τι θα ήταν φυσιολογικό,(εκτός από το να επισκεφτώ έναν καλό επαγγελματία υγείας): να πάρω τη βίδρα σπίτι μου και να θεωρήσω ότι ,αφού ξέρω παιδιόθεν τρία πράγματα για το είδος, είναι σαν να τα ξέρω όλα ή να κάνω μια καλή έρευνα  για το τι συνεπάγεται να ζεις με μια βίδρα;

Αν και άκρως σουρεαλιστικό το παράδειγμα, θέλω να πιστεύω ότι καταλήγουμε στο ίδιο συμπέρασμα: το να γνωρίζεις κάτι σε βάθος, δεν εξομοιώνεται σε κανέναν κόσμο με το να έχεις μια περιστασιακή επαφή μαζί του.

Αναρωτιέμαι, λοιπόν: γιατί αναλαμβάνουμε να μεγαλώσουμε παιδιά, θεωρώντας ότι ξέρουμε για εκείνα περισσότερα από ότι για τις βίδρες;

Θα αντιδράσετε και θα μου πείτε: Μα, Όλια, παιδιά ήμασταν, άρα ξέρουμε από πρώτο χέρι τι σημαίνει. Λάθος πρώτο κι επιτρέψτε μου να το καταρρίψω αμέσως. Από τότε που ήμασταν παιδιά έχουν περάσει στην καλύτερη περίπτωση 20-30 χρόνια. Η αντίληψή μας για τη ζωή έχει αλλάξει- ευτυχώς- σημαντικά, ενώ παράλληλα έχει επέλθει και η λήθη μιας σειράς πραγμάτων που τότε ήταν ύψιστης σημασίας, ενώ πλέον περιττά. Αυτό το νοητό defragmentation, αν όχι και format δηλαδή, έχει σβήσει ό,τι δεν έχει επηρεάσει, διατηρώντας – σαν σε προθήκη μουσείου-  κάποιες αναμνήσεις επιλεκτικά.

Συνεπώς: δε θυμάστε την κρίση που πάθατε, όταν η μαμά σας σας απαγόρευσε να πάρετε εκείνες τις καραμέλες από το περίπτερο, ούτε πως νιώθατε όταν για πρωινό είχατε ταχίνι ή όταν ο μπαμπάς σας σας έβαζε τον «ωραίο μάλλινο σκούφο που σου πήρε η γιαγιά» ο οποίος όμως τσιμπούσε σα σκαντζόχοιρος  τα πρωινά που πηγαίνατε Α’ Δημοτικού. Δε θυμόμαστε– ας βάλω και τον εαυτό μου μέσα- την καθημερινότητα παρά σαν ένα άλμπουμ όπου έμειναν, ως άλλες φωτογραφίες, οι πιο έντονες στιγμές. Τα υπόλοιπα μας έχουν διαμορφώσει, αλλά δεν μπορούμε να τα ανακαλέσουμε συνειδητά.

Η δεύτερη ένστασή σας μπορεί να προκύψει από το ότι δε μεγαλώσαμε με βίδρες, αλλά είχαμε στο περιβάλλον μας άλλα παιδιά. Λάθος δεύτερο. Κατ’αρχάς δε μεγαλώσαμε όλοι με παιδιά, εγώ ας πούμε ήμουν κούκος: ούτε αδέρφια, ούτε ξαδέρφια, ούτε άλλα παιδιά στην οικογένεια. Αλλά, χάριν παραδείγματος, ας πούμε ότι ΟΛΟΙ μεγαλώσαμε με βρέφη, νήπια και παιδιά στο περιβάλλον μας. Σε καμία περίπτωση η ισότητα της σχέσης των παιδιών μεταξύ τους δε συγκρίνεται με τη σχέση και την οπτική που έχουμε ως ενήλικοι.  Εξηγώ: πέφτει στον Αλέξανδρο το παγωτό του και φωνάζει : «ΑΔΙΚΟ!». Ως  τετράχρονο παιδί θα συμφωνούσα κατευθείαν μαζί του! Ως μητέρα του, 42 ετών, θα τον αγκαλιάσω, θα αντιληφθώ την πίκρα του, αλλά έχω χρέος να του εξηγήσω ότι η ατυχία είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής,  δε συνιστά αδικία, ούτε κοσμική συνωμοσία με στόχο το παγωτό του. Αυτό εννοώ όταν λέω ότι το γεγονός ότι ήμασταν κάποτε παιδιά, δε σημαίνει ότι ξέρουμε από παιδιά.

Επομένως;  Τι μας μένει; Εκείνη η παλιά ρήση «τα παιδιά δε γεννιούνται με εγχειρίδιο», σωστά?

Λάθος!

Τα παιδιά έχουν οδηγίες χρήσης κα-νο-νι-κό-τα-τα.

Υπάρχει λόγος που η Άννα παθαίνει μούρλα (εξαιρετικά δόκιμη μετάφραση του ‘tantrum’), ο Γιώργος χτυπιέται στα πατώματα για το μπαλόνι που του έφυγε (ναι, οκ, το άφησε να φύγει), η Κατερίνα φοβάται τα τούνελ και ο Πέτρος έρχεται κάθε βράδυ στο κρεβάτι σας επειδή «τον κυνηγάει το τέρας».

Και δεν υπάρχει μόνο εξήγηση, αλλά και τρόπος αντιμετώπισης, ο οποίος ενδεχομένως να περιλαμβάνει και τα παρακάτω στάδια: διάβασμα, παρατήρηση, ξανά διάβασμα, συμβουλή από ειδικούς, κι άλλο διάβασμα, κι άλλη παρατήρηση, δοκιμή, νέα παρατήρηση, εφαρμογή, αξιολόγηση.

Θα μου πείτε: «συγγνώμη, είμαι γονιός και μεγαλώνω παιδί ή οίκος αξιολόγησης κι εκτιμώ το χρηματοπιστωτικό σύστημα σε μια χώρα υπό ανάπτυξη;».

Καταλαβαίνω.

Σε κανέναν μας δεν αρέσει να νιώθει άσχετος, ειδικά όταν έχει κουραστεί τόσο να καταφέρει κάτι, όπως το να κάνει ένα παιδί και να το μεγαλώσει. Ο μόνος τρόπος, όμως να προχωρήσουμε ως γονείς με επιτυχία είναι να αποδεχτούμε απενοχοποιημένα ότι είμαστε παντελώς άσχετοι με τα παιδιά. Όπως ακριβώς  και με τις βίδρες.

Και τι σου μένει όταν αντιλαμβάνεσαι την έλλειψή σου; Μα τίποτα, πέρα από το να την αναπληρώσεις με καλής ποιότητας, διασταυρωμένη, έντιμη και στοιχειοθετημένη γνώση!

Πρακτικά, τώρα, φαντάζομαι ότι αναρωτιέστε ΠΟΥ ΣΤΗΝ ΕΥΧΗ υπάρχει αυτό το εγχειρίδιο με τις οδηγίες … χρήσης! Δε θα σας δείξω όλες τις πιθανές επιλογές, αλλά εκείνη τη μια που μπορείτε να βρείτε και να χρησιμοποιήσετε άμεσα και είστε πολύ τυχεροί γιατί έρχεται με ονοματεπώνυμο:

Ιζαμπέλ Φιλιοζά (Isabelle Filliozat): Γαλλίδα, 62 ετών, μητέρα, ψυχοθεραπεύτρια και συγγραφέας μια σειράς εκπληκτικών βιβλίων (από 8-16 ευρώ το ακριβότερο) από τα οποία ξεχωρίζω με κριτήριο το πόσο τα χρειάστηκα τα εξής δύο:

“Τα Δοκίμασα ΟΛΑ” και “ΔΕΝ έχουν Χαθεί ΟΛΑ”, τα οποία μπορείς να βρεις εδώ.

Η λογική της συνοψίζεται στο παράδειγμα που δίνει η ίδια, το οποίο είναι ενδεικτικό της αμεσότητάς της, απόρροια της βαθιάς της γνώσης επί του ζητήματος, και παραφράζω εδώ:

Όταν ένα φυτό κιτρινίζει, δεν το κάνει για να μας «εκθέσει», για να δείξει στον κόσμο πόσο κακοί κηπουροί είμαστε. Αντιθέτως, είναι ο τρόπος του να μας δείξει ότι κάτι χρειάζεται και αποτελεί δικό μας χρέος να λάβουμε το μήνυμα, να το αποκωδικοποιήσουμε και να βρούμε τρόπο αντιμετώπισης και φροντίδας.

Η «κακή» συμπεριφορά των παιδιών μας δεν είναι κάτι διαφορετικό παρά ένα «κιτρίνισμα», το οποίο πολύ συχνά- καλά θα κάνουμε να παραδεχτούμε- δε μπορούμε να χειριστούμε γιατί είμαστε κουρασμένοι, απόντες και… άσχετοι.

Η Φιλιοζά είναι (ένας από τους) πιθανός μεταφραστής της γλώσσας των παιδιών στα αυτιά των μεγάλων και τα βιβλία της, αντί να είναι (μόνο) θεωρητικά δοκίμια που αναλύουν παιδαγωγικές θεωρίες, είναι χρήσιμα εγχειρίδια, με εικονογράφηση, ατάκες και μικρές παραγράφους που διαβάζονται μονορούφι σε τρία λεπτά, δε φεύγουν ποτέ από το κομοδίνο: ένας δυνατός φάρος στη σκοτεινή θάλασσα της γονικής άγνοιας.

Μακάρι να υπήρχε κάτι ανάλογο και για τις βίδρες.

Καλό υπόλοιπο Φεβρουάριο και τα λέμε ξανά την… άνοιξη!

😉